Bilgesam’ın, 17 il ve 8 bin 607 kişiyi kapsayan Güneydoğu araştırması ilginç sonuçlar ortaya koydu:

Ayrılık talebi azınlıkta kaldı

BAHADIR SELİM DİLEK

ANKARA - Hükümet, Kürt açılımı konusunda zemin yoklamayı sürdürürken Bilge Adamlar Stratejik Araştırmalar Merkezi’nin, 17 il ve 8 bin 607 kişiyi kapsayan Güneydoğu raporundan, Kürtlerin bağımsızlıktan yana olmadığı, Kürt kökenli vatandaşlar arasında terör örgütü PKK’ye ve terörist başı Abdullah Öcalan’a güven duyulmadığı sonucu çıktı. Kürtlerin, DTP’ye Öcalan’dan daha fazla güvendiğini ortaya koyan araştırmaya göre, bölgede en önemli sorun terör değil, işsizlik. İşsizlik aynı zamanda terör örgütüne katılımın da en önemli nedeni.

Bilgesam’ın araştırması Gaziantep, Diyarbakır, Şanlıurfa, Malatya, Mardin, Van, Kahramanmaraş, Muş, Adıyaman, Batman, Elazığ, Ağrı, Erzurum, Bitlis, Siirt, Bingöl, Tunceli ile İstanbul ve Mersin gibi göç alan illeri kapsadı. 8 bin 607 kişi ile yüz yüze yapılan anket çalışmasında, çalışmaya katılanların yüzde 56.2’si anadilini Kürtçe, yüzde 33.4’ü Türkçe, yüzde 4.7’si Arapça, yüzde 5.4’ü Zazaca olarak beyan etti. Anket çalışması da anadil temel alınarak gerçekleştirildi.

Yapılan çalışmada şu saptamalar öne çıktı:

• Bölgede özellikle kadınlarda eğitim problemi önemini ve önceliğini korumaktadır. Terörün daha fazla yaşandığı il grubunda kırsal kesimde, anadili Kürtçe-Zazaca olan 56 yaş ve üzeri kadınlarda okuma yazma bilmeyenlerin oranı yüzde 80’lerin üzerine çıkmaktadır.

• PKK/Öcalan’a güven, bölge insanında yüzde 10 düzeylerindedir. Anadili Kürtçe olanlarda ise bu oran Öcalan için yüzde 20, PKK için yüzde 15’ler düzeyine çıkmaktadır.

• Anadili Kürtçe-Zazaca olanlar içerisinde DTP’ye güven oranı PKK/Öcalan’a güvenin çok daha üzerindedir. Yaklaşık her altı kişiden biri PKK/Öcalan’a güven beyan ederken DTP’ye her üç kişiden biri güven beyan etmektedir.

• Dil ayrımı yapılmaksızın ve araştırma yapılan bölge bir bütün olarak ele alındığında, devlete duyulan güvenin yüzde 67.6 düzeyinde olduğu görülmektedir. Dil gruplarına göre bakıldığında devlete güven, Türklerde yüzde 77.3, Araplarda yüzde 77.2, Kürtlerde yüzde 61.3 ve Zazalarda yüzde 57.3’tür. Güven değerleri Türkler ve Araplarda yüksek, Kürtler ve Zazalarda ise orta düzeydedir.

• Türkiye’nin temel sorunları arasında öncelik sırasına göre “İşsizlik-geçim sıkıntısı (yüzde 74.6)”, “Eğitim sistemindeki problemler (yüzde 48.1)” ve “Terör (yüzde 39.1)” en fazla ifade edilen sorunlardır. Ülkedeki temel sorunlar arasında en az öncelik ve önem verilen sorun etnik ayrımcılıktır (yüzde 13.2) Burada önemli olan nokta, etnik ayrımcılığın anadili Kürtçe-Arapça ve Zazaca olanlarda da önemli bir sorun olarak algılanmamasıdır.

• Bölge halkının öncelikli sorun olarak gördüğü hususlar Türkiye’nin diğer bölgeleri için de aynı derecede geçerli genel sorunlardır. Öncelik sırasına göre “Eğitim eksikliği (yüzde 73.7)”, “Bölgeye yapılan yatırımların yetersizliği (yüzde 57.6)”, “Bölgedeki görevlilerin yetersizliği ve liyakatsizliği (yüzde 39.0)” güneydoğuda geri kalmışlığın nedenleri olarak ifade edilmektedir.

• PKK’ye katılma ve destek verme nedenleri olarak öncelik sırasına göre işsizlik (yüzde 71.4), eğitimsizlik (yüzde 60.6), zor kullanma/zorla götürülme (yüzde 39.2) ve devletin yanlış uygulamaları (yüzde 34.3) en çok ifade edilen faktörlerdir.

Cumhuriyet 6 Eki. 09